پاره^[۱] واحدی است که با آن می‌نویسیم، ثبت می‌کنیم و ترکیب می‌سازیم: یک پاراگراف، نقل‌قول، تصویرِ توضیح‌دار، صدای ضبط‌شده یا مجموعه‌داده می‌تواند یک پاره باشد. پارهٔ درون قطعه هویت ساختاری و نسبت خود را با نسخه‌ها و ترجمه‌ها دارد؛ پارهٔ مستقل^[۲] ؛نیز می‌تواند پیش‌نویس بماند، خصوصی نگهداری شود یا با تصمیم صاحب اختیار منتشر شود و نشانی، ترجمه و امکان حضور در آثار دیگر پیدا کند. بنابراین داشتن نشانی یا قابلیت انتشار، به‌تنهایی مرز پاره و قطعه را تعیین نمی‌کند. نویسنده برای ثبت یک فکر ناگزیر نیست از همان ابتدا آن را به اثری کامل تبدیل کند تا فرصت زندگی عمومی به آن بدهد.

مفاهیم و موجودیت‌ها در لرالینک چگونه کار می‌کند؟

ابتدا متن اصلی هر قطعه یا بلوک مستقل تحلیل می‌شود. هوش مصنوعی حداکثر ۲۰ مفهوم یا موجودیت مهم را که واقعاً در متن حضور دارند و امتیاز اهمیتشان دست‌کم ۰٫۵ است استخراج می‌کند. نام‌های شناخته‌شده با تطبیق قطعی واژگان شناسایی می‌شوند. نام‌های تازه ابتدا در ثبت دانش سراسری لرالینک و سپس، در صورت نیاز، در ویکی‌داده جست‌وجو می‌شوند. مدل با استفاده از بافت متن، هویت درست را میان گزینه‌های بازیابی‌شده تشخیص می‌دهد؛ موارد با اطمینان حداقل ۰٫۸۵ به‌صورت خودکار تأیید می‌شوند و موارد مبهم برای بررسی انسانی باقی می‌مانند.

در مرحله بعد، سامانه حضور و اهمیت هر مفهوم را در کل بدنه دانش همان نهاد اندازه می‌گیرد: فراوانی اشاره نسبت به طول متن، تراکم حضور، جایگاه در عنوان، خلاصه و تیترها، تعریف‌های کلیدی و نزدیکی معنایی. برای سنجش همسایگی معنایی از مدل چندزبانه bge-m3 با بردارهای ۱۰۲۴بعدی و شباهت کسینوسی استفاده می‌شود. ارتباط قطعات نیز از اشتراک مفاهیم و موجودیت‌ها، نزدیکی برداری، ارجاعات، روابط تألیفی و ساختار انتشار به دست می‌آید و با وزن و شواهد ذخیره می‌شود.

سرانجام، لرالینک برای هر مفهوم سه سطح شناخت تولید می‌کند: تعریف عمومی معتبر، توصیف زمینه‌مند بر اساس شواهد بدنه دانش نهاد، و شرح تلفیقی. با گسترش معنادار بدنه دانش، این توصیف‌ها بازسازی می‌شوند، در حالی که اصلاحات انسانی محفوظ می‌مانند.

حاصل، یک گراف دانش چندزبانه و پویاست که ارتباطات معنایی آن قابل ردیابی و بازبینی‌اند.

دیوارنوشت نخست

با لطف و کاردانی دوست دانشورم سجاد سپهری امکان اقامت در این خانه مجازی را یافته‌ام. این خانه دارای دیواری است که می‌توان روی آن اعلامیه و روزنامه چسباند. این، یادداشت نخستین است.
در این سایت به تدریج نوشته‌های قدیم و جدید را منتشر خواهم کرد. از دوره‌ی اخیر می‌آغازم، یعنی نوشته‌های جدیدتر. برای نوشته‌های قدیم و قدیم‌تر وقت لازم دارم. باید فهرست‌شان کنم و مقدم بر آن پیدایشان کنم.
یافتن و بازخوانی و ویرایش نوشته‌های پیشین، عذاب‌آور است. زحمت هم دارد، چون برخی از آنها به صورت دست‌نویس هستند. همواره می‌خواستم نوشته‌های قدیم را دسته‌بندی کنم، یا یادداشتی را تکمیل کنم، تا به صورت کتاب درآورم‌شان. اما ترجیحم آن بود که وقتی را که برای این کار به هدر می‌رود، صرف خواندن و نوشتن کنم. اکنون شاید این سایت بهانه‌ای شود برای جمع‌آوری مجموعه‌ی نوشته‌ها، تنها به این خاطر که ثبت شود که در آن روزگار به سر آمده کسی این گونه فکر می‌کرد.
در دسته‌ی مقاله‌ها، نوشته‌های روزآمد می‌گنجند که از مقوله‌ی دخالت و اظهار نظر در امور سیاسی و اجتماعی روز هستند. در دسته‌ی جستارها نوشته‌هایی منتشر می‌شوند با بار نظری. قرار است به یاری سجاد عزیز، کلاس‌‌های عمومی شده و ویدئوهای آنها هم در سایت گذاشته شوند.
این سایت دارای بخشی است به عنوان کتابخانه که آن را بسی فواید است، از جمله در آن خواندنی‌ها را پیشنهاد خواهم کرد و در پایان این یادداشت دوباره برگردم به دیوار، بخش در نظر گرفته شده برای یادداشت‌های روزانه. فکری جرقه می‌زند که می‌توان آن را بدون این پا و آن پا کردن روی دیوار نگاشت و منتظر درآوردن آن در قالب مقاله نماند. به چسباندن اعلامیه روی این دیوار شوق دارم و مرا به یاد عنفوان جوانی می‌اندازد. امیدوارم این شوق پایدار بماند.

دیوار نوشت سجاد عزیز

سجاد در پاسخ به نخستین دیوارنوشت من از سر مهر چنین نوشته است:
«مایه مباهات من است و امیدوارم که دیگر
اندیشمندان هم بیایند و حاشیه‌ها و نقدهای درخور و شایسته بنویسند. کاری که من
انجام داده‌ام در برابر یک عمر تلاش پایدار در دانش‌اندوزی و اندیشه انتقادی کسانی
چون شما ناچیز بوده است و آن را وظیفه هر دانشجو و دانش‌پژوه میدانم که آنچه می‌آموزد
و در می‌یابد به کار بیندازد. حالا با خواندن دیوارنوشت شما به نظرم آمد که شاید
برخی دیوارنوشته‌ها باید عمر درازتری داشته باشند (امکانی مانند پین کردن چند یادداشت
برای اینکه زمان بیشتری روی دیوار بمانند).»

دلایل پیوستن یک فرد به سلسله‌مراتبی از تشکل‌ها، از یک تشکل کوچک در محل کار تا حزبی سوسیال‌دموکرات که در سطح کشور فعالیت می‌کند، مانند پیوستن قطره‌ای به انبوهی از قطره‌های دیگر است. به پیروی از سروش دباغ، که از امری شخصی به امری عمومی می‌رسد، می‌گویم که من در سال ۱۹۸۹ به یک اتحادیهٔ صنفی پیوستم و سپس عضو اتحادیه‌ای دیگر و پس از آن اتحادیه‌ای دیگر شدم. با هر تغییر شغلی، به اتحادیه‌ای می‌پیوستم که در آن زمان نمایندگی «صنفی» را بر عهده داشت که من در آن فعالیت می‌کردم. پس از تثبیت موقعیت شغلی‌ام در سال ۱۹۹۶، هم‌زمان به عضویت دو تشکل صنفی، اتحادیهٔ طبیعی‌دانان سوئد و اتحادیهٔ پژوهشگران و مدرسان دانشگاه‌ها، درآمدم و تا هنگام بازنشستگی عضو آن دو تشکل باقی ماندم. در این میان، و پس از مدت‌ها کلنجار رفتن با خود، در سال ۱۹۹۲ به حزب کارگران سوسیال‌دموکرات سوئد (Sveriges socialdemokratiska arbetareparti) پیوستم.

مقالهٔ سروش دباغ با عنوان «چگونه سوسیال‌دموکرات شدم»^[۱] مقالهٔ خوبی بود و خیلی‌ها را خوشحال کرد. شرح گذار او از لیبرال‌دموکراسی به سوسیال‌دموکراسی، نه‌تنها جبههٔ وسیع سوسیال‌دموکراسی را تقویت می‌کند، بلکه این امید را نیز افزایش می‌دهد که همکاری میان سوسیال‌دموکرات‌های مذهبی و غیرمذهبی، در چارچوب برنامه‌ای مشخص در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی، در آینده امکان‌پذیر شود. به‌هرحال، توجه به این نکته مهم است که سوسیال‌دموکراسی برنامه‌ای سیاسی است و در مورد خداباوری یا خداناباوری موضعی ندارد. برای مثال، شمار اعضای خداباور حزب کارگران سوسیال‌دموکرات سوئد از شمار رأی‌دهندگان به حزب دموکرات‌های مسیحی سوئد بیشتر است. سروش دباغ در صفحهٔ اینستاگرام خود نیز توضیحی دربارهٔ مقاله‌اش منتشر کرده است.^[۲] آن توضیح نیز به‌نوبهٔ خود خوب است: هم موضع او را استوارتر می‌کند و هم نظرش را دربارهٔ موضوع روشن‌تر می‌سازد. من در اینجا می‌خواهم، بدون اماواگر، موضوع دیگری را به بحث اضافه کنم.

به ضد خود تبدیل شدن، یا ضد خود را تولید کردن، پدیده‌ای است که در تاریخ معاصر ایران مدام با آن روبرو می‌شویم. این امر مختص جامعه‌ی ایران نیست. رشد و پویش اجتماعی تضادمند است، اما نحوه‌ی پدیداری و شدت خلاف‌آوری، بسته به وضعیت و موقعیت است.